Điều 65. Thi hành án trong trường hợp người phải thi hành án là người nước ngoài hoặc có điều kiện thi hành án ở nước ngoài

 Điều 65. Thi hành án trong trường hợp người phải thi hành án là người nước ngoài hoặc có điều kiện thi hành án ở nước ngoài

1. Người phải thi hành án là người nước ngoài thì việc thi hành án được thực hiện theo quy định của Luật này.

2. Người phải thi hành án là công dân Việt Nam hoặc là người nước ngoài mà có điều kiện thi hành án ở nước ngoài thì thực hiện như sau:

Đối với bản án, quyết định hình sự tuyên tịch thu, trả lại, xử lý vật chứng, tài sản mà tài sản đó ở nước ngoài thì cơ quan thi hành án dân sự phải phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu xử lý tài sản theo quy định của pháp luật tương trợ tư pháp về hình sự.

Đối với các bản án, quyết định khác mà người phải thi hành án có điều kiện thi hành án ở nước ngoài thì cơ quan thi hành án dân sự hướng dẫn người được thi hành án về quyền yêu cầu công nhận, cho thi hành bản án, quyết định đó ở nước ngoài.

==========

Quy định tại Điều 65 Luật Thi hành án dân sự năm 2025 mà bạn vừa trích dẫn chính là mảnh ghép quan trọng giải quyết bài toán xung đột thẩm quyền lãnh thổ và tư pháp quốc tế.

Điều luật này phân định cực kỳ rõ ràng hai trạng thái pháp lý dựa trên vị trí của tài sản/điều kiện thi hành án (ở trong nước hay ngoài nước), thay vì chỉ phụ thuộc vào quốc tịch của đương sự.

1. Nguyên tắc đối xử quốc gia đối với người nước ngoài (Khoản 1)

“1. Người phải thi hành án là người nước ngoài thì việc thi hành án được thực hiện theo quy định của Luật này.”

• Bản chất: Đây là sự thể hiện của nguyên tắc đối xử quốc gia (National Treatment). Nếu người phải thi hành án là cá nhân, tổ chức nước ngoài nhưng tài sản, thu nhập hoặc bản thân họ đang ở trên lãnh thổ Việt Nam, cơ quan THADS Việt Nam hoàn toàn có thẩm quyền áp dụng toàn bộ các biện pháp bảo đảm và cưỡng chế (kê biên, phong tỏa, tạm hoãn xuất cảnh...) giống như đối với công dân Việt Nam.
• Ý nghĩa: Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ nợ tại Việt Nam, không cho phép yếu tố "quốc tịch nước ngoài" trở thành tấm khiên né tránh nghĩa vụ pháp lý.

2. Cơ chế xử lý khi tài sản/điều kiện thi hành ở Nước Ngoài (Khoản 2)

Khi điều kiện thi hành án (tài sản, tài khoản) nằm ngoài biên giới Việt Nam, chủ quyền tư pháp quốc gia bị giới hạn. Luật 2025 chia làm hai nhánh xử lý rất tường minh:

Nhánh 1: Đối với phần tài sản trong Bản án, Quyết định Hình sự

(Tịch thu, trả lại, xử lý vật chứng, tài sản liên quan đến vụ án hình sự)

• Cơ chế: Phối hợp theo kênh công quyền (Tương trợ tư pháp).
• Cách vận hành: Cơ quan THADS không thể tự sang nước ngoài kê biên, mà phải lập hồ sơ phối hợp với các cơ quan Trung ương (như Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp) để gửi văn bản yêu cầu quốc gia nơi có tài sản hỗ trợ xử lý. Việc này tuân thủ nghiêm ngặt theo các Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự mà Việt Nam đã ký kết hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

Nhánh 2: Đối với các Bản án, Quyết định Khác

(Dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân gia đình...)

• Cơ chế: Chuyển giao quyền chủ động cho đương sự (Dịch vụ tư pháp cá nhân).
• Cách vận hành: Cơ quan THADS Việt Nam không có nghĩa vụ và cũng không có thẩm quyền đi đòi tài sản dân sự ở nước ngoài cho đương sự. Thay vào đó, vai trò của cơ quan THADS dịch chuyển thành "người hướng dẫn":

Chấp hành viên sẽ giải thích, hướng dẫn cho người được thi hành án về quyền và thủ tục để họ tự mang bản án của Tòa án Việt Nam sang quốc gia nơi người phải thi hành án có tài sản, yêu cầu Tòa án nước đó công nhận và cho thi hành.

🔗 Mối liên hệ hệ thống từ Điều 47 đến Điều 65

Nếu xâu chuỗi toàn bộ các điều luật từ đầu cuộc thảo luận đến giờ, bạn có thể thấy một tư duy lập pháp mang tính đối lưu (hai chiều) rất logic của Luật THADS 2025:

• Chiều "Nhập khẩu" (Điều 47): Nước ngoài phán quyết  Tòa án Việt Nam công nhận  Cơ quan THADS Việt Nam tổ chức thi hành (và tạm dừng khi Tòa án yêu cầu).
• Chiều "Xuất khẩu" (Điều 65): Tòa án Việt Nam phán quyết  Tài sản ở nước ngoài  Cơ quan THADS hướng dẫn đương sự mang sang nước ngoài yêu cầu công nhận và thi hành ngược lại.

Sự hoàn thiện của các quy định này giúp dòng chảy của các phán quyết tư pháp có yếu tố nước ngoài được vận hành thông suốt và kín kẽ.