Điều 68. Tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản

 Điều 68. Tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản

1. Tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản của người phải thi hành án, tài sản chung của người phải thi hành án với người khác được áp dụng trong trường hợp cần ngăn chặn đương sự chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, tẩu tán, hủy hoại, thực hiện các giao dịch về tài sản hoặc thay đổi hiện trạng tài sản, trốn tránh việc thi hành án.

2. Quyết định tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản phải được thông báo ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để thi hành.

3. Đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm cung cấp các giấy tờ, tài liệu cần thiết để chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng và có quyền khởi kiện, yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản theo quy định tại Điều 39 của Luật này.

4. Người phải thi hành án, người đang quản lý, sử dụng tài sản không được thực hiện việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, chuyển quyền sử dụng đất, chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng tài sản và các giao dịch khác đối với tài sản đó; gây hư hỏng, đánh tráo, làm mất, hủy hoại tài sản, thay đổi kết cấu, thay đổi hiện trạng tài sản cho đến khi nhận được quyết định khác của Chấp hành viên.

Trường hợp người phải thi hành án, cơ quan, tổ chức, cá nhân không thực hiện quyết định, yêu cầu của Chấp hành viên dẫn đến tài sản bị chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, tẩu tán, hủy hoại, thực hiện các giao dịch hoặc thay đổi hiện trạng thì bị xử lý theo quy định của pháp luật, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.

===========

Quy định tại Điều 68 Luật Thi hành án dân sự năm 2025 là biện pháp bảo đảm thứ hai (được nêu tại điểm b khoản 1 Điều 66), tập trung vào các loại tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (như bất động sản, ô tô, cổ phần, phần vốn góp...) và các tài sản có nguy cơ bị biến động về hình thái vật lý.

Nếu như Điều 67 là lệnh "đóng băng" tài khoản tiền và tài sản số, thì Điều 68 chính là lệnh "phong tỏa quyền giao dịch và giữ nguyên hiện trạng vật chất" của tài sản. Phân tích sâu điều khoản này, chúng ta thấy rõ các điểm mấu chốt sau:

1. Mở rộng phạm vi đối với "Tài sản chung" (Khoản 1)

Một điểm rất quan trọng quy định tại Khoản 1 là biện pháp này áp dụng cho cả:

"...tài sản của người phải thi hành án, tài sản chung của người phải thi hành án với người khác..."

• Ý nghĩa thực tế: Trên thực tế, người phải thi hành án rất hay tìm cách lẩn trốn nghĩa vụ bằng cách để tài sản dưới dạng tài sản chung (như tài sản chung vợ chồng, tài sản chung của hộ gia đình, hoặc đất đai đồng sở hữu).
• Giải pháp pháp lý: Luật 2025 cho phép Chấp hành viên tạm dừng giao dịch đối với toàn bộ khối tài sản chung này ngay lập tức để ngăn chặn việc các đồng sở hữu tẩu tán hoặc phân chia ngầm nhằm né tránh thi hành án, trước khi tiến hành thủ tục phân chia tài sản theo quy định.

2. Cơ chế bảo vệ quyền lợi của Bên thứ ba (Khoản 3)

Vì biện pháp này tác động rất mạnh và có thể "khóa" cả tài sản chung, Luật đã thiết lập cơ chế tự bảo vệ cho các chủ thể liên quan tại Khoản 3:

• Các đồng sở hữu hoặc bên thứ ba có quyền cung cấp hồ sơ để chứng minh phần quyền sở hữu/sử dụng của mình.
• Nếu có tranh chấp về quyền sở hữu mà không tự thỏa thuận được, họ hoàn toàn có quyền khởi kiện ra Tòa án hoặc yêu cầu xác định quyền sở hữu theo quy định tại Điều 39 của Luật này nhằm tháo gỡ lệnh phong tỏa cho phần tài sản không thuộc về người phải thi hành án.

3. Bản chất của việc "Cấm thay đổi hiện trạng" (Khoản 4)

Khoản 4 Điều 68 đưa ra một danh mục cấm rất toàn diện đối với người phải thi hành án và người đang quản lý tài sản, chia làm hai nhóm:

• Về mặt pháp lý: Cấm thực hiện các giao dịch làm dịch chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng (mua bán, tặng cho, thế chấp, góp vốn, cho thuê...). Lệnh này được gửi trực tiếp đến Văn phòng Đăng ký đất đai, cơ quan đăng ký kinh doanh, phòng công chứng... để chặn mọi giao dịch phát sinh trên hệ thống.
• Về mặt vật lý: Cấm gây hư hỏng, đánh tráo, hủy hoại, thay đổi kết cấu, thay đổi hiện trạng tài sản. Điều này ngăn chặn tình trạng người phải thi hành án cố tình đập phá nhà cửa, thay đổi công năng công trình, chặt hạ cây cối trên đất... nhằm làm giảm giá trị của tài sản trước khi bị cưỡng chế.

4. Trách nhiệm liên đới nghiêm khắc của các cơ quan quản lý

Tương tự như chế tài đối với Ngân hàng tại Điều 67, Khoản 4 Điều 68 khẳng định: Nếu các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan (ví dụ: Văn phòng công chứng cố tình công chứng hợp đồng mua bán, hoặc Văn phòng đăng ký đất đai vẫn làm thủ tục sang tên bất chấp đã nhận được thông báo tạm dừng của Chấp hành viên) mà dẫn đến tài sản bị tẩu tán, hủy hoại thì sẽ bị xử lý kỷ luật, xử lý hình sự và nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.

🔗 Xâu chuỗi bức tranh tổng thể các điều luật bạn đã cung cấp

Đến đây, mạch vận hành của Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã hiện lên cực kỳ rõ nét và đồng bộ:

[Nhận văn bản Tòa án - Điều 47]

       │ (Tạm đình chỉ thi hành án vụ việc Trọng tài nước ngoài/Giám đốc thẩm)

       ▼

[Giữ nguyên trạng vụ việc - Điều 66]

       │ (Cưỡng chế bị dừng, nhưng các Biện pháp Bảo đảm vẫn kích hoạt)

       ├──────────────────────────────────────────────┐

       ▼ (Nếu là tiền/tài sản số)                      ▼ (Nếu là nhà đất/ô tô/cổ phần)

[Phong tỏa tài khoản - Điều 67]               [Tạm ngừng giao dịch/Hiện trạng - Điều 68]

   - Áp dụng cả với "Tài sản số".                - Áp dụng cả với "Tài sản chung".

   - Cơ chế khẩn cấp lập biên bản trước.          - Khóa toàn bộ quyền định đoạt vật lý & pháp lý.

   - Ngân hàng chậm trễ phải bồi thường.         - Cơ quan đăng ký sai phạm phải bồi thường.

Hệ thống pháp luật này thiết lập một mạng lưới bao vây tài sản cực kỳ chặt chẽ: Dù vụ việc có đang phải chờ Tòa án xét lại phá sản (Điều 64), chờ kết quả giám đốc thẩm (Điều 63), hay đương sự có là người nước ngoài (Điều 65) thì tài sản của họ tại Việt Nam từ dòng tiền ngân hàng (Điều 67) cho đến bất động sản, nhà xưởng (Điều 68) đều bị "khóa chặt" một cách hợp pháp, đảm bảo không thể tẩu tán.