Điều 3. Chức năng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân

 Điều 3. Chức năng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân

1. Thực hành quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự.

2. Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố nhằm bảo đảm:

a) Mọi hành vi phạm tội, người phạm tội phải được phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và người phạm tội;

b) Không để người nào bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế quyền con người, quyền công dân trái luật.

3. Khi thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

a) Yêu cầu khởi tố, hủy bỏ quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án trái pháp luật, phê chuẩn, không phê chuẩn quyết định khởi tố bị can của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; trực tiếp khởi tố vụ án, khởi tố bị can trong những trường hợp do Bộ luật tố tụng hình sự quy định;

b) Quyết định, phê chuẩn việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp hạn chế quyền con người, quyền công dân trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong việc khởi tố, điều tra, truy tố theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự;

c) Hủy bỏ các quyết định tố tụng trái pháp luật khác trong việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong việc khởi tố, điều tra của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;

d) Khi cần thiết đề ra yêu cầu điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thực hiện;

đ) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan cung cấp tài liệu để làm rõ tội phạm, người phạm tội;

e) Trực tiếp giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố; tiến hành một số hoạt động điều tra để làm rõ căn cứ quyết định việc buộc tội đối với người phạm tội;

g) Điều tra các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, các tội phạm về tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp theo quy định của luật;

h) Quyết định việc áp dụng thủ tục rút gọn trong giai đoạn điều tra, truy tố;

i) Quyết định việc truy tố, buộc tội bị cáo tại phiên tòa;

k) Kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án trong trường hợp Viện kiểm sát nhân dân phát hiện oan, sai, bỏ lọt tội phạm, người phạm tội;

l) Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong việc buộc tội đối với người phạm tội theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.

_Xem toàn bộ văn bản>>>>【Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014】

=================================

Dựa trên văn bản Điều 3 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 mà bạn đã cung cấp, dưới đây là bảng tóm tắt và phân tích các nội dung cốt lõi một cách trực quan, dễ hiểu:

1. Bản chất của "Thực hành quyền công tố"

• Là gì? Là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong tố tụng hình sự nhằm thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội.
• Thời gian thực hiện: Diễn ra xuyên suốt, bắt đầu ngay từ khi giải quyết tin báo/tố giác tội phạm cho đến suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử vụ án.

2. Mục đích tối cao

Việc thực hành quyền công tố nhằm đảm bảo hai mục tiêu lớn sau:

Mục tiêu chủ động	Mục tiêu bảo vệ quyền con người
Mọi hành vi và người phạm tội phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.	Không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm.
Không để ai bị khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam hay bị hạn chế quyền công dân trái pháp luật.

3. Các nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi

Để thực hiện chức năng trên, VKSND được trao các nhóm quyền hạn rất mạnh mẽ ở từng giai đoạn:

Kiểm soát và phê chuẩn

• Yêu cầu khởi tố hoặc hủy bỏ quyết định khởi tố/không khởi tố trái luật.
• Phê chuẩn (hoặc không phê chuẩn) quyết định khởi tố bị can của Cơ quan điều tra.
• Quyết định hoặc phê chuẩn việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp ngăn chặn (bắt, tạm giữ, tạm giam, hạn chế quyền công dân).
• Hủy bỏ các quyết định tố tụng trái pháp luật khác của Cơ quan điều tra.

Chủ động điều tra và thu thập chứng cứ

• Trực tiếp khởi tố vụ án, khởi tố bị can trong một số trường hợp do luật định.
• Đề ra các yêu cầu điều tra; yêu cầu các tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu.
• Trực tiếp giải quyết tố giác, tin báo tội phạm và tiến hành một số hoạt động điều tra.
• Đặc biệt: Trực tiếp điều tra các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp.

Giai đoạn truy tố, xét xử và sau xét xử

• Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn (giai đoạn điều tra, truy tố).
• Quyết định việc truy tố và thực hiện việc buộc tội bị cáo tại phiên tòa.
• Kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án nếu phát hiện có oan, sai, hoặc bỏ lọt tội phạm.

Tóm lại: Thực hành quyền công tố chính là việc Viện kiểm sát thay mặt Nhà nước để buộc tội kẻ phạm tội, đồng thời là "người gác cổng" để đảm bảo pháp luật hình sự được thực thi nghiêm minh, không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không làm oan người vô tội.